لزوم کم‌خوری، کم‌خوابی و کم‌گویی برای سالک

لزوم کم خوری، کم‌خوابی و کم‌گویی برای سالک

بزرگان اهل طریقت و علمای اخلاق همیشه کم‌خوری، کم‌خوابی و کم‌گویی را به شاگردان خودشان متذکر می‌شدند. اگر سالک کم‌خوری، کم‌خوابی و کم‌گویی را رعایت کند حتماً دلش نورانی خواهد شد.

کم‌خوری

میزان کم‌خوری چقدر است؟ افراد فرق می‌کنند، درحدیث عنوان بصری میزان کم خوری را این‌طور بیان کرده است: وقتی به غذا خوردن اقدام می‌کنیم باید با عطش،طلب و گرسنگی باشد تا غذا در دهان ما شیرین بیاید و وقتی هم که می‌خواهیم تمام کنیم باید مقداری از معده را خالی بگذاریم، همان‌طور که با میل به غذا شروع به خوردن می‌کنیم در آخر هم با میل به غذا دست از غذا خوردن بکشیم.

«فإياك أن تأكل ما لاتشتهيه فإنه يورث الحماقة و البله و لا تأكل إلا عند الجوع و إذا أكلت فكل حلالا و سم الله و اذكر حديث الرسول ما ملأ آدمي وعاء شرا من بطنه فإن كان لابد فثلث لطعامه و ثلث لشرابه و ثلث لنفسه»؛^[1]

امام صادق(علیه السلام) به ‌عنوان بصری می‌فرماید: مبادا چیزی بخوری که اشتها نداری؛ زیرا باعث حماقت و کند ذهنی می‌شود و تا گرسنه نشدی غذا نخور و هنگام غذا خوردن نام خدا را بگو و متذکر حدیث رسول خدا(صلی الله علیه و آله و سلم) باش که فرمود آدمی ظرفی بدتر از شکمش را پر نکرده است؛ بنابراین اگر ناچار به غذا خوردن هستی یک سوم برای غذا و یک سوم برای نوشیدنی و یک سوم برای تنفس قرار بده.

بعضی‌ آن‌قدر می‌خورند تا جایی که از خوردن تنفر پیدا می‌کنند؛ یعنی وقتی انسان خیلی سیر شد دیگر حاضر نیست به نعمت‌های خدا روی سفره نگاه کند و از غذا بدش می‌آید، و این حالت از نظر اخلاقی حال خیلی بدی است. البته در اربعین کلیمی کیفیت غذا را پایین می‌آوریم و از غذاهای گوشتی استفاده نمی‌کنیم، این‌که انسان مدتی گیاه‌خواری و خام‌خواری کند در نورانیت قلب تأثیر دارد.

 کم‌خوابی

پُر‌خوابی می‌تواند از پرخوری باشد، وقتی انسان غذا خوردن را کم کند قهراً ساعات خوابش کم می‌شود. اگر پُرخوابی کند تن پروری کرده و دلش قسی و ظلمانی می‌شود. علمای اخلاق و عرفان می‌گویند: وقت خواب یک چهارم از بیست ‌وچهار ساعت است؛ یعنی خوابیدن بیشتر از شش ساعت نشود.

افرادی که مقداری ضعف اعصاب دارند یا حالت های روانی به‌خصوصی دارند می‌توانند یک ساعت یا دو ساعت بیشتر بخوابند.

زیاد خوابیدن دین و دنیا را نابود می‌کند. «عن أبي عبد اللّه(علیه السلام) قال: كثرة النوم‏ مذهبة للدين و الدنيا»؛^[2] امام صادق(علیه السلام) فرمود: خواب زیاد، دین و دنیا را از بین می‌برد.

خداوند دشمن پرخوای است. «عن أبي عبد اللّه(علیه السلام) قال: إن اللّه(علیه السلام) يبغض كثرة النوم و كثرة الفراغ»؛^[3] امام صادق(علیه السلام) فرمود: خداوند خواب و فراغت زیاد را دشمن دارد.

کم حرفی

اگر انسان پُر‌حرفی کند دلش تاریک می‌شود. پُر‌حرفی خیلی بد است. سالک باید حرفش به‌جا باشد و قبل از صحبت تفکر کند که چه‌ مطلبی می‌خواهد بگوید؟ هر چه می‌تواند مختصر و مفید حرف بزند. وقتی می‌تواند با عبارت کوتاهی مطلب را بفهماند چرا وقت زیادی را در صحبت کردن بگیرد؟ اهل حکمت سخنانشان حکیمانه و خیلی کم می‌باشد.

پرحرفی قساوت قلب می‌آورد. «عن أبي عبد اللّه(علیه السلام) قال: كان المسيح(علیه السلام) يقول لا تكثروا الكلام في غير ذكر اللّه فإن الذين يكثرون الكلام في غير ذكر اللّه قاسية قلوبهم و لكن لا يعلمون»‏؛^[4]امام صادق(علیه السلام) فرمود:حضرت عیسی(علیه السلام) می‌فرمود: در غیر ذکر خدا زیاد صحبت نکنید؛ زیرا کسانی که در غیر ذکر خدا زیاد صحبت می‌کنند قلوب آن‌ها قساوت می‌گیرد در حالی که خودشان نمی‌دانند.

حفظ زبان سبب نجات است. «قال رسول اللّه(صلی الله علیه و آله و سلم)‏ نجاة المؤمن في حفظ لسانه»؛^[5]رسول خدا(صلی الله علیه و آله و سلم) فرمود: نجات مؤمن در حفظ زبانش می‌باشد.

برگرفته از کتاب توشه سالکان

تألیف حضرت آیت الله کمیلی خراسانی

علاقه مندان جهت خریدو مطالعه کتاب می توانند از لینک زیر اقدام نمایند:

کتاب توشه سالکان

[1]. على بن حسن طبرسى، مشكاة الأنوار، ص 327.

[2]. کلینی، كافی، ج‏ 5، ص 84.

.[3] همان.

.[4] همان، ج‏ 2، ص 114.

[5]. همان.