تمایز بنیادین عرفان نجف با تصوف سنتی
مکتب عرفانی نجف با سنت تصوف موجود در تاریخ اسلام تفاوت اساسی دارد. مدرسۀ نجف، شریعتمدار و مبتنی بر آموزهها، ارزشها و احکام شرعی در حوزۀ نظر و عمل بوده و برگرفته از تعلیمات اسلامی است.
ضمناً هیچ بهرهای از مکاتب عرفانیِ یونانی، رومی، مسیحی، یهودی و هندی نبرده است. شهود عرفانی در این مکتب، مبتنی بر منازل و سلوک عرفانی و بر اساس بایدها و نبایدهای شرعی است.
عرفان فقیهانه و اجتهادی
مکتب عرفانی نجف در ساحت فقه، اصول فقه و روش تفسیری اجتهاد شکل گرفته است؛ به همین جهت، فهم عمیقی از ظواهر نصوص دینی را کشف میکند. با وجود این، با قواعد زبان شناختیِ فهم نصوص اسلامی مخالفت نورزیده و تأویلات مخالف با روش اجتهادی متعارف را نمیپذیرد.
ریاضت در چارچوب شریعت
ریاضت و تربیت نفس در مکتب عرفانی نجف در چهارچوب شریعت معنا مییابد؛ از اینرو مکتب عرفانی نجف در زمرۀ تصوف خانقاهی و سلسلههای صوفیه قرار نمیگیرد. بر این اساس با پارهای از مناسک خانقاهی همچون سماع، همراهی نمیکند.
پرهیز از ظاهرگرایی صوفیانه
هیچگاه بزرگان مکتب اخلاقی و عرفانی نجف خانقاه نساخته و در مراسم صوفیانه شرکت نکرده و لباس صوفیانه نپوشیدهاند.
بزرگان مکتب اخلاقی و عرفانی نجف، سیر من الخلق إلی الحق، سیر بالحق إلی الحق، سیر من الحق إلی الخلق بالحق و سیر من الخلق إلی الخلق بالحق را تأکید میکنند؛ در عین حال استاد اصلی را نبی گرامی اسلام(صلی الله علیه و آله) و امامان معصوم(علیهم السلام) دانسته و مقام خلیفة اللهی، مقام جمع ظاهر و باطن، تعیّنات ربوبی و تعیّنات خلقی را در آنها منحصر میسازند.
ویژگی استاد حقیقی در عرفان نجف
در نتیجه کسانی استاد هستند که در مکتب اهل بیت عصمت و طهارت(علیهم السلام) سلوک کرده، مسیر حق را پیمودهاند و با سلوک معنوی، به شهودِ مبتنی بر قرآن و سنت دست یافتهاند.
برگرفته از کتاب مشکات دل شرح «المطالب السلوکیه»
تألیف حضرت آیت الله کمیلی خراسانی
علاقه مندان جهت خریدو مطالعه کتاب می توانند از لینک زیر اقدام نمایند:
