ابرهای رحمت و غضب
«سُبْحَانَ اللَّهِ الَّذِی يُنْشِئُ السَّحَابَ الثِّقَالَ»؛ منزّه است خدای پدید آورنده ابرهای سنگین.
«سحاب»؛ یعنی ابرها و «ثقال»؛ از ثقل به معنای سنگینی است؛ یعنی ابرهای سنگین آسمانی. در این تسبیح از آفریدههای عظیم الهی سخن به میان آمده است. از خلقت این مخلوقات باید پی به عظمت و بزرگی خالق ببریم؛ چون از آیات الهی است «إِنَّ فِي خَلْقِ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَاخْتِلَافِ اللَّيْلِ وَالنَّهَارِ وَالْفُلْكِ الَّتِي تَجْرِي فِي الْبَحْرِ بِمَا يَنْفَعُ النَّاسَ وَمَا أَنْزَلَ اللَّهُ مِنَ السَّمَاءِ مِنْ مَاءٍ فَأَحْيَا بِهِ الْأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا وَبَثَّ فِيهَا مِنْ كُلِّ دَابَّةٍ وَتَصْرِيفِ الرِّيَاحِ وَالسَّحَابِ الْمُسَخَّرِ بَيْنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ لَآيَاتٍ لِقَوْمٍ يَعْقِلُونَ»؛[1]
در آفرینش آسمانها و زمین، و آمد و شد شب و روز، و کشتیهایی که در دریا به سود مردم در حرکتند، و آبی که خداوند از آسمان نازل کرده، و با آن، زمین را پس از مرگ، زنده نموده، و انواع جنبندگان را در آن گسترده، و همچنین در تغییر مسیر بادها و ابرهایی که میان زمین و آسمان مسخرند، نشانههایی است از ذات پاک خدا و یگانگی او برای مردمی که عقل دارند و میاندیشند.
ابرها از آیات آفاقی الهی است؛[2] «سَنُرِیهِمْ آیَاتِنَا فِی الْآفَاقِ وَ فِی اَنْفُسِهِمْ»؛[3] به زودی نشانههای خود را در اطراف جهان و در درون جانشان به آنها نشان میدهیم. مخلوقات، چه عِلْوی (آسمانی)، چه سِفلی (زمینی) و حتی آیاتی که در بدن انسان هست، توضیح و بیانشان در این تسبیحات شریف آمده است. در بند سوم تسبیحات عشر آیات آفاقی مطرح است. یکی از نشانههای پروردگار ابرهای سنگین و پر آب در آسمان هستند که منتظر امر الهی میباشند. وقتی خداوند به آنها برای باریدن امر کرد و باران به اندازه نازل شد این باران رحمت الهی است.
«وَأَنْزَلْنَا مِنَ السَّمَاءِ مَاءً بِقَدَرٍ فَأَسْكَنَّاهُ فِي الْأَرْضِ»؛[4]و از آسمان، آبی به اندازه معیّن نازل کردیم؛ و آن را در زمین (در جایگاه مخصوصی) ساکن نمودیم. و این بارانی که به اندازه و از روی رحمت باشد سبب رشد نباتات و گیاهان میشود. «وَأَنْزَلْنَا مِنَ السَّمَاءِ مَاءً فَأَنْبَتْنَا فِيهَا مِنْ كُلِّ زَوْجٍ كَرِيمٍ»؛[5] و از آسمان آبی نازل کردیم و بوسیله آن در روی زمین انواع گوناگونی از جفتهای گیاهان پر ارزش رویاندیم. و اگر بیشتر ببارد سیلی نابود کننده و ویرانگر خواهد بود و هر قدر هم که بشر تلاش کند جلوی سیل را بگیرد توان چنین کاری را ندارد چنانچه برخی از امتهای گذشته گرفتار چنین بارانهایی شدند.
«وَأَمْطَرْنَا عَلَيْهِمْ مَطَرًا فَانْظُرْ كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُجْرِمِينَ»؛[6] و سپس چنان بارانی از سنگ بر آنها فرستادیم؛ که آنها را در هم کوبید و نابود ساخت. پس بنگر سرانجام کار مجرمان چه شد. و این آیه «فَأَعْرَضُوا فَأَرْسَلْنَا عَلَيْهِمْ سَيْلَ الْعَرِمِ»؛[7] پس اعراض کردند، ما هم سِیلی سخت بر هلاک ایشان فرستادیم؛ پس بعضی از بارانها، بارانهای رحمت و برخی از بارانها ناشی از غضب هست که هر دو به امر الهی میباشند.
در صحیفۀ مبارکۀ سجادیه، امام سجاد (علیه السلام) به هر دو قسم اشاره کرده: «وَکمْ مِنْ سَحَائِبِ مَکرُوهٍ جَلَّیتَهَا عَنِّی، وَ سَحَائِبِ نِعَمٍ أَمْطَرْتَهَا عَلَیّ، وَ جَدَاوِلِ رَحْمَةٍ نَشَرْتَهَا»؛[8] و چهبسا ابرهاى ناخوش و تیره را از بالاى سر من پراکنده ساختی و از ابرهاى پر نعمت بر من باریدى و جویهاى رحمت را براى من جاری کردى.
و باز در صحیفۀ مبارکۀ سجادیه این دعا از امام چهارم زمانی که نگاه به ابرها میکردند و صدای رعد را میشنیدند نقل شده: «اللَّهُمَّ إِنَّ هَذَینِ آیتَانِ مِنْ آیاتِک، وَ هَذَینِ عَوْنَانِ مِنْ أَعْوَانِک، یبْتَدِرَانِ طَاعَتَک بِرَحْمَةٍ نَافِعَةٍ أَوْ نَقِمَةٍ ضَارَّةٍ، فَلَا تُمْطِرْنَا بِهِمَا مَطَرَ السَّوْءِ، وَ لَا تُلْبِسْنَا بِهِمَا لِبَاسَ الْبَلَاءِ اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ، وَ أَنْزِلْ عَلَینَا نَفْعَ هَذِهِ السَّحَائِبِ وَ بَرَکتَهَا، وَ اصْرِفْ عَنَّا أَذَاهَا وَ مَضَرَّتَهَا، وَ لَا تُصِبْنَا فِیهَا بِآفَةٍ، وَ لَا تُرْسِلْ عَلَى مَعَایشِنَا عَاهَةً»؛[9]
خداوندا این دو آیه(ابرها و رعد و برق) از آیات تو و از اعوان و خدمتگزاران تو هستند آنها در مقام اطاعت و فرمانبریت، به رحمتى نافع و سودمند یا عقوبتى زیانبخش مى شتابند حال که آنها سر به فرمان تو هستند به وسیلۀ آنها باران عذاب را بر ما مبار و به سبب آنان لباس محنت و بلا بر ما مپوشان، خداوندا بر محمد و آلش درود فرست و منفعت و برکت این ابرها را بر ما نازل فرما آزار و زیان آنها را از ما بازگردان به هنگام روى آوردن آنها ما را گرفتار آفتى مفرما و بلاء و زیانى بر معیشت ما ارسال مکن.
برگرفته از کتاب تسبیح کائنات شرح « تسبیحات عشر ماه مبارک رمضان »
تألیف حضرت آیت الله کمیلی خراسانی
علاقه مندان جهت خریدو مطالعه کتاب می توانند از لینک زیر اقدام نمایند:
[1] . بقره (2)، آیۀ 164.
[2]. در قرآن نشانههای خدا بر دو قسم است: آفاقی و انفسی. آیات آفاقی مثل خورشید، ستارگان، کوهها، دریاها و جانوران. آیات انفسی اشاره به خلقت شگفتانگیز انسان دارد.
[3]. فصلت (41)، آیۀ 53.
[4] . مؤمنون (23)، آیة، 18.
[5] . لقمان (31)، آیۀ 10.
[6] . اعراف(7)، آیۀ 84.
[7] . سبأ (34)، آیۀ 16.
[8] . صحیفۀ سجادیه، ص 244.
[9] . همان، ص 160.
