صداقت در افعال و گفتار

صداقت در افعال و گفتار

انسان باید گفتار، افعال و کارهایش از روی صدق و صحیح باشد، در قول و فعل نفاق نداشته باشد، صاف باشد، دل و زبانش یکی باشد. برای کسی که با مردم معاشرت دارد و می‌خواهد آن‌ها را هدایت کند، صدق، شرط اساسی است، باید حالت صدق و راستی را در رفتار و گفتار از دست ندهد.

به من نگر كه رُخى همچو كهرُبا دارم‏

دلى بسوى رُخ يار دلربا دارم‏

ز جام عشق چشيدم شراب صدق‏ و صفا

به خُمّ ميكده، با جان و دل وفادارم[i]‏

در روایات صدق و راستی مورد تأکید قرار گرفته است:

خدا با راستگویان است. «قال رسول اللّه(صلی الله علیه و آله و سلم) … فاصدقوا فإن اللّه مع من‏ صدق»؛^[ii] پیامبر(صلی الله علیه و آله و سلم) فرمود: راست بگوئید زیرا خداوند همراه کسی است که راست بگوید.

صداقت اعمال انسان را پاکیزه می‌کند. «عن أبي عبد اللّه(علیه السلام) قال: من‏ صدق‏ لسانه زكى عمله»؛^[iii] امام صادق(علیه السلام) فرمود: کسی که راست بگوید عمل او پاکیزه می شود.

شیعه دروغ نمی‌گوید. «قال لي أبو الحسن(علیه السلام): … إنما شيعة علي من‏ صدق‏ قوله فعله»؛^[iv]ابوالحسن(علیه السلام) فرمود: شیعه علی(علیه السلام) کسی است که قول او فعلش را تصدیق ‌کند.

راستگوئی دین را آباد می‌کند. «قال علی(علیه السلام): من‏ صدق‏ أصلح ديانته»؛^[v]امام علی(علیه السلام) فرمود: کسی که راستگو باشد دیانت او صالح می‌شود.

راستگو ابهت دارد.  «قال علی(علیه السلام): من‏ صدق‏ مقاله زاد جلاله»؛^[vi]امام علی(علیه السلام) فرمود: کسی که راستگو باشد جلال و بزرگواری او زیاد می‌شود.

صداقت در اقوال روشن است، انسان دورغ نگوید و همیشه راست بگوید. صداقت برای عامه‌ مردم دورغ نگفتن است ولی سالک باید صداقت را شعار خود قرار دهد، مثل عمامه‌‌ که شعار است باید صدق در اقوالش ظهور پیدا کند و ملکه‌ صدق داشته باشد.

در افعال هم باید صداقت و راستی نشانه‌ و صفت برجسته‌ای باشد که وقتی شخص را می‌بینند از نگاه کردن به او به یاد خدا بیفتند. «قال علی(علیه السلام): ألمحسن من‏ صدق‏ أقواله أفعاله»؛^[vii]امام علی(علیه السلام) فرمود: نیکوکار کسی است که قول او، فعلش را تصدیق ‌کند.

امام خمینی(رضوان الله علیه) می‌فرمود: طلاب تبلیغ بروند. طلاب خود ساخته اگر در روستاها بروند، اگر چه منبر هم نروند همین‌که مردم آن روستا می‌بینند روحانی از حوزه‌ علمیه برای تبلیغ آمده است و همین‌که در کوچه‌ها راه برود ومردم او را با این لباس ببینند که اهل تقواست، اهل خداست، همین خودش ارشاد و هدایت برای مردم است.

قول، فعل و تقریر امام معصوم(علیه السلام) حجت است. اگر کسی در محضر امام(علیه السلام) عملی انجام دهد و امام(علیه السلام) او را نهی نکند همین حجت است. طلاب علوم دینی و اهل سیر و سلوک باید طوری رفتار کنند که حرکات و گفتارشان در خانواده، فامیل و عموم مردم هدایت کننده باشد، آن‌ها بفهمند که این اشخاص مبلغ الهی و مرشداند.

بالأخره وقتی حرف، کار و رفتار آنان را رؤیت می‌کنند، نماینده‌ خدا باشند، نماینده‌ دین باشند. از حرکات و افعالشان هدایت شوند خیلی‌ها این‌طور هدایت شده‌اند.

مهندس تناوش در آمریکا زندگی می‌کرد و سابقه فسق و فجور داشت. روزی در تهران به مسجد قائم درخیابان سعدی می‌رود، علامه طهرانی(رحمة الله علیه) شاگرد سید هاشم حداد (رحمة الله علیه) روی منبر صحبت می‌کرده و با آن صداقت و خلوصی که ایشان در ارشاد داشت سبب می‌گردد تا آقای تناوش در پای منبر همان مجلس هدایت شود به طوری که کارش می‌رسد به آن‌جایی که می‌شود داماد آیت اللّه انصاری همدانی(رحمة الله علیه) و ایشان را در حرم شاه عبدالعظیم(رضوان الله علیه) دفن کردند. خانمش کتابی در زندگی‌نامه ایشان نوشته است.

برگرفته از کتاب توشه سالکان

تألیف حضرت آیت الله کمیلی خراسانی

علاقه مندان جهت خریدو مطالعه کتاب می توانند از لینک زیر اقدام نمایند:

کتاب توشه سالکان

[i]. امام خمينى، ديوان امام، ص 148.

[ii]. احمد بن محمد بن خالد برقى، المحاسن، ج‏ 1، ص 286.

[iii]. کلینی،كافی، ج‏ 2، ص 104.

[iv]. همان، ج‏ 8، ص 228.

[v]. ليثى واسطى، عيون الحكم و المواعظ، ص 423.

.[vi] همان.

[vii]. تميمى آمدى، غرر الحكم، ص 61.