شکایت به درگاه خداوند
شاکین کسانی هستند که از نفس امّاره، شیطان، قلب قسیّ و چشم بیاشک خویش به ستوه آمده و شکایت دارند؛ به همین جهت شکوههای خود را به پیشگاه الهی برده و برای غلبه یافتن بر نفس امّاره و شیطان از پروردگار خویش یاری میطلبند.
اینگونه شکایت کردن، ضدّ شکر و صبر نیست؛ زیرا قصدش از شکوه نمودن، ابراز تضرّع، زاری، مسکنت و یاری جستن از خداوند متعال است. همان خداوندی که به نفس امّاره میل به بدی و به شیطان قدرت اغوا داده، میتواند قدرت غلبه بر آن دو را هم به بندگانش عطا کند.
امام علی (علیه السلام) فرمود: «إِذَا ضَاقَ الْمُسْلِمُ فَلَا يَشْكُوَنَّ رَبَّهُ(عزّ و جلّ)وَ لْيَشْتَكِ إِلَى رَبِّهِ الَّذِي بِيَدِهِ مَقَالِيدُ الْأُمُور»؛[1] هرگاه مسلمان در تنگنا و سختى افتد، هرگز نبايد از خدای(عزّ و جلّ)شكايت كند، بلكه بايد به درگاه پروردگار خويش كه زمام و تدبير امور به دست اوست، شكايت ببرد.
حضرت یعقوب(علیه السلام) هم بعد از دیدن رفتارهای زشت فرزندانش دربارۀ حضرت یوسف(علیه السلام) و بنیامین، به محضر حق متعال شکوه کرد: {إنَّما أَشْكُوا بَثِّي وَ حُزْني إِلَى اللَّهِ وَ أَعْلَمُ مِنَ اللَّهِ ما لا تَعْلَمُون}.[2] برخی ادعیۀ مأثوره هم دربردارندۀ شکوه به درگاه خدا هستند که یک نمونهای را ذکر میکنیم:
«اللَّهُمَّ إِنَّا نَشْكُو إِلَيْكَ فَقْدَ نَبِيِّنَا وَ غَيْبَةَ إِمَامِنَا وَ كَثْرَةَ عَدُوِّنَا وَ شِدَّةَ الْفِتَنِ بِنَا وَ تَظَاهُرَ الزَّمَانِ عَلَيْنَا فَصَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ أَعِنَّا عَلَى ذَلِكَ بِفَتْحٍ مِنْكَ تُعَجِّلُهُ وَ بِضُرٍّ تَكْشِفُهُ وَ نَصْرٍ تُعِزُّهُ وَ سُلْطَانِ حَقٍّ تُظْهِرُهُ وَ رَحْمَةٍ مِنْكَ تُجَلِّلُنَاهَا وَ عَافِيَةٍ مِنْكَ تُلْبِسُنَاهَا بِرَحْمَتِكَ يَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِينَ»؛[3]
خدایا از نبود پیامبرمان – که دروردهای تو بر او و خاندانش – و از ناپیدایی مولایمان و بسیاری دشمنانمان و سختی فتنهها به سویمان و از جریان زمان بر زیانمان به درگاه تو شکوه میآوریم. بر محمد و خاندانش درود بفرست و ما را در برابر این همه یاری فرما به گشایشی از جانب خویش که زود برسانی و بدحالی که برطرف کنی و پیروزی با عزت برایمان قرار دهی و سلطنت حقی که آشکارش فرمایی و به رحمتی که از سویت ما را فراگیرد و به سلامتی کاملی که از جانبت ما را بپوشاند، ای مهربانترین مهربانان.
بنابراین شکایت کردن به درگاه الهی و تقاضای یاری نه تنها امر قبیحی نیست، بلکه امری نیکوست که بدان سفارش هم شده است.
چو نى بىزبان و چو مى در فغان
ز دست جداييست يا رب امان
چو نى گر شكايت كند در ضمير
غريبَست و عاشق تو عذرش پذير[4]
برگرفته از کتاب نجوای سالکان شرح مناجات خمس عشر امام سجاد (علیه السلام)
تألیف حضرت آیت الله کمیلی خراسانی(دامظله)
علاقه مندان جهت خریدو مطالعه کتاب می توانند از لینک زیر اقدام نمایند:
.[1] شیخ صدوق، الخصال، ج 2، ص 624.
[2]. گفت: «من غم و اندوهم را تنها به خدا مىگويم (و شكايت نزد او مىبرم) و از خدا چيزهايى مىدانم كه شما نمىدانيد. یوسف (12)، آیۀ 86.
.[3] شیخ طوسى، تهذيب الأحكام، ج 3، ص 111؛ همو، مصباح المتهجّد و سلاح المتعبّد، ج 2، ص 581.
[4]. پير جمال الدين محمد اردستانى، شرح الكنوز و بحر الرموز، ص 328.
