معرفت نفس؛ شاهراه معرفت الله
عرفان اسلامی در حوزۀ نظری و عملی به دنبال شناخت حقیقت رابطۀ بین انسان و خداست. این امر مبتنی بر کشف باطنی حدیث عرشی پیامبر اکرم(صلی الله علیه و آله) میباشد که فرمود:
«مَنْ عَرَفَ نَفْسَهُ فَقَدْ عَرَفَ رَبَّه»؛[1] هر کس خودش را شناخت، خدای خود را شناخته است.
یا در روایت دیگری آمده است که شخصی از حضرت رسول(صلی الله علیه و آله) سؤال کرد:
«كَیفَ الطَّرِیقُ إِلَى مَعْرِفَةِ الْحَقِّ؟ فَقَالَ(صلی الله علیه و آله): مَعْرِفَةُ النَّفْسِ»؛[2] راه معرفت پروردگار چگونه است؟ حضرت فرمودند: معرفت نفس.
از دیدگاه عارفان بزرگ نجف، نزدیکترین و بهترین راه برای رسیدن به مقام معرفة الله و خرق حجابهای نورانی و ظلمانی، معرفت نفس میباشد و لذا گاه از این مکتب تربیتی به طریق «معرفت نفس» تعبیر می شود. معرفت نفس کلید معرفة الله است و همۀ عبادتها، ریاضتها، شور و عشقها مقدمۀ آن هستند.
انسان برای شناخت گوهر وجودی خود و رسیدن به این حقیقت بزرگ، لازم است با تمسک به قرآن و عترت و عمل به دستورات شریعت محمدی(صلی الله علیه و آله)، قدم در طریقت حقانی گذاشته و مراتب کمال را منزل به منزل بپیماید تا از غفلت و مسخ شدن در جلوههای نفسانی و شیطانی بیرون آمده و به معرفت حقیقی نائل شود؛
لذا عرفان عملی با تکیه بر شریعت و تمسک به قرآن و عترت و با استفاده از تجربیات علمی، عملی و شهودات باطنی عارف کامل به تبیین عملی سیر و سلوک الی الله و منازل و موانع این راه میپردازد.
برگرفته از کتاب مشکات دل شرح «المطالب السلوکیه»
تألیف حضرت آیت الله کمیلی خراسانی
علاقه مندان جهت خریدو مطالعه کتاب می توانند از لینک زیر اقدام نمایند:
[1]. منسوب به امام صادق(علیه السلام)، مصباح الشريعة، ص 13؛ ابن أبي جمهور، عوالي اللئالي العزيزية في الأحاديث الدينية، ج 4، ص 102.
[2]. ابن أبي جمهور، عوالي اللئالي العزيزية في الأحاديث الدينية، ج 1، ص 246.
