«الحَمدُلِله الّذی یُؤمِنُ الخائِفین وَ یُنَجِّی الصّالِحین وَ یَرفَعُ المُستَضعَفین و یَضَعُ المُستَکبِرین و یُهلِکُ مُلُوکاً و یَستَخلِفُ آخَرین»؛ سپاس خدایی را که خائفان را امنیت و صالحان را نجات میبخشد، ضعیف نگاهداشته شدگان را بالابرده و مستکبران را پایین میکشد و پادشاهانی را هلاک ساخته و دیگرانی را جایگزین آنها میکند.
خوب است به این نکته توجه شود که علت اینهمه حمد و ثنا چه بوده و چرا ما این حمد را در دعاها بارها تکرار میکنیم؟ این کثرت حمد الهی در دعاهای دیگری نیز وجود دارد و نشان میدهد که ما باید دامنۀ حمد را گسترش داده و حتی در مواردی که بهظاهر برایمان ناخوشایند هست نیز خداوند را ستایش کنیم.
امنیت بخشیدن: ترس از حوادث و ترس از خدا
حمد فقط مخصوص حال سرور و بهرهمندی از نعمتها نیست، بلکه در قبض و گرفتاری نیز باید خداوند را شکر کرد. وجود چنین خدایی مستحق حمد و سپاس بیپایان است. اگر ما چنین خدایی نداشتیم حالمان چگونه بود؟ گاهی انسان نسبت به کسی که یک بار به او خوبی کرده؛ مثلا جان او را نجات داده است، تا آخر عمر حال سپاسگزاری دارد. با این وجود ما نسبت به خداوند چگونه باید باشیم؟
در این فراز میفرماید: خداوند آنانکه دچار خوف و ترس از چیزی هستند را در امنیت قرار میدهد. این ترس ممکن است از یک امر یا اتفاق ترسناک و یا ترس از خود خداوند باشد. اگر معنای اول باشد یعنی آنانکه از امر یا اتفاقی ترس دارند وقتی به سراغ خداوند میروند به آنها پناه داده و آنان را در امنیت قرار میدهد،
اما اگر معنای دوم مراد باشد مفهومش این است که خداوند آنانکه از مقام و عظمت او خائف هستند را در امنیت قرار میدهد؛ چنانکه در قرآن کریم هم آمده است: {وأما مَن خافَ مَقامَ ربّه و نَهَی النَّفسَ عَنِ الهَوی فَإنَّ الجَنَّة هِیَ المَأوی}؛[1] و آن کس که از مقام پروردگارش ترسان باشد و نفس را از هوی بازدارد قطعا بهشت جایگاه اوست.
نجات صالحان و رفعت مستضعفان: سنت الهی در طول تاریخ
از دیگر افعال خداوند، نجات صالحان است. یکی از مصادیق نجات، نجات دادن سالک از مهالک و اتفاقات سوئی است که در مسیر سلوک او را تهدید میکند. مطلب بعدی در این فراز این است که خداوند متعال، مستضعفان و کسانیکه در زمین در حالت ضعف قرارگرفتهاند را رفعت داده و در مقابل، گردنکشان و مستکبران را خوار و ذلیل میسازد.
در مورد چگونگی بالابردن مستضعفان توسط خداوند باید گفت که در موارد مختلف اتفاق افتاده و از سنتهای الهی است چنانکه در قرآن کریم فرمود: {وَ نُریدُ أن نَمُنَّ عَلَی الّذینَ استُضعِفوا فِی الارضَ و نَجْعَلُهُم ائمّة وَ نَجعَلُهُمُ الوارِثین }؛[2] ما مىخواهيم بر مستضعفان زمين منّت نهاده و آنان را پيشوايان و وارثان روى زمين قرار دهيم.
سقوط مستکبران
انقلاب اسلامی ما نیز از مصادیق همین مطلب بود که در جریان آن، خداوند متعال مردم ستمدیده را بر مستکبران پیروز ساخت و از آرمانهای این انقلاب هم حمایت از مستضعفین است. نقطه کمال رفعت و آقایی مستضعفان در زمان فرج و ظهور امام زمان(عجل الله تعالی فرجه) اتفاق خواهد افتاد.
در مقابل مستضعف، مستکبر قرار دارد که حق دیگران را غصب نموده و اهل ظلم و ستم است. در زمانۀ ما آمریکا و اسرائیل مصداق کامل استکبار هستند که نسبت به بسیاری از کشورها، خاصه کشورهای مسلمان از هیچ ظلم و جنایتی دریغ نمیکنند.
گرچه الآن مستکبرین عالم مشغول تاخت وتاز هستند، اما تاریخ به ما میگوید که ظلم و استکبار دوام نداشته و از بین خواهد رفت. وقتی سرگذشت اقوام گذشته را میخوانیم ملاحظه میکنیم که همه گردنکشان و ستمگران روزی به خواری و ذلت افتاده اند و در زمانه ما نیز صدام مصداق بارز این مسئله بود که بعد از سالها ظلم و جنایت به بدترین شکل به هلاکت رسید.
نکته بعدی که در این فراز آمد به هلاکت رساندن پادشاهان و جایگزین کردن برخی دیگر بهجای آنهاست که این مطلب هم به قدرت خداوند متعال بوده و مشاهده میکنیم که در طول تاریخ بارها حکومت و پادشاهی از شخصی به شخص دیگر منتقل شده است. ما منتظر آن امامی هستیم که با آمدنش ریشه ظلم و استکبار را نابود ساخته و جهان را پر از عدل و داد میسازد.
برگرفته از کتاب سرچشمه راز و نیاز شرح دعای افتتاح
تألیف حضرت آیت الله کمیلی خراسانی(دامظله)
علاقه مندان جهت خریدو مطالعه کتاب می توانند از لینک زیر اقدام نمایند:
[1]. نازعات (79)، آیات 41 و40.
[2]. قصص (28)، آیه 5.
