5 حق فرزند بر گردن پدر
انتخاب نام نیکو
آدابی در شریعت وارد شده است که از وظایف پدر است. در روایات آمده است وقتی فرزند شما به دنیا میآید باید اسم خوبی روی فرزند بگذارید. پیامبر اکرم(ص) میفرماید: «إنّ أوّلَ ما يَنحَلُ أحدُكُم وَلَدهُ الاِسمَ الحَسَنَ فَليُحَسِّن أحَدُكُم اسْمَ وَلَدِهِ»؛ نخستين هدیهای كه هر يک از شما به فرزندش مىبخشد ، نام نيكو است؛ پس هر يک از شما نامى نيکو بر فرزندش بگذارد.
امیرالمؤمنین(علیه السلام) هم در یک روایتی فرمود: «حَقُّ الْوَلَدِ عَلَى الْوَالِدِ أَنْ يُحَسِّنَ اسْمَهُ وَ يُحَسِّنَ أَدَبَهُ وَ يُعَلِّمَهُ الْقُرْآن»؛[1] حق فرزند بر پدرش این است که نام خوب بر او بگذارد و او را خوب تربیت کند و به او قرآن یاد بدهد. اسم قرآنی و اهل بیتی روی فرزندانتان بگذارید تا وقتی بزرگ شد بگوید این اسمی است که پدرم برای من انتخاب کرده است.
ختنه کردن فرزند
در هفتمین روز تولد سنت است که فرزند پسر را ختنه کنند. امام صادق(علیه السلام) فرمود: «الْمَوْلُودُ يُعَقُ عَنْهُ وَ يُخْتَنُ لِسَبْعَةِ أَيَّامٍ»؛[2] برای فرزند در روز هفتم تولد عقیقه کنند و او را ختنه نمایند. در روایتی از امام صاق(علیه السلام) حکمت آن هم ذکر شده است. «طَهَّرُوا اَولادَکُم یومَ السّابِعِ فَاِنَّهُ اَطْیَبُ وَ اَطهَرُ وَ اَسرَعُ لِنَباتِ اللَّحمِ»؛[3] فرزندانتان را در روز هفتم طاهر نمایید (ختنه کنید)؛ زیرا این عمل برای نوزاد پاکیزهتر و در تسریع رشد و نموّ او مؤثرتر است.
عقیقه کردن برای فرزند
همچنین سنت است که برای فرزند عقیقه کنند. عقیقه برای سلامتی فرزند است. با عقیقه کردن برای فرزند او را از آفات و امراض و بلاها بیمه میکنیم. امام صادق(علیه السلام) فرمود: «كُلُّ مَوْلُودٍ مُرْتَهَنٌ بِالْعَقِيقَةِ»؛[4]هر فرزندی در گرو عقیقه است. دعای عقیقه در روایات بیان شده است.
امام صادق(علیه السلام) فرمود: هنگام عقیقه این دعا را بگویید:«بِسْمِ اللَّهِ وَ بِاللَّهِ اللَّهُمَّ عَقِيقَةٌ عَنْ فُلَانٍ لَحْمُهَا بِلَحْمِهِ وَ دَمُهَا بِدَمِهِ وَ عَظْمُهَا بِعَظْمِهِ اللَّهُمَّ اجْعَلْهُ وِقَاءً لآِلِ مُحَمَّدٍ(ص)»؛[5] بهنام خدا و به کمک خدا. بارالها! این عقیقه است از فلانی( نام نوزاد را ببرد) گوشتش بهجای گوشت او و خونش بهجای خون او و استخوانش بهجای استخوان او. خدایا! این فرزند را سپر و بلا گردان آل محمد(ص) قرار بده.
تشویق به علم آموزی
بنابراین باید فرزند را به مدارس اسلامی و دینی که افرادی مهذب در آنجا هستند بفرستید.
در روایات به علم آموزی فرزندان تأکید شده است. امام حسن مجتبی(علیه السلام) به فرزندان خود و برادر زادهاش فرمود: «إِنَّكُمْ صِغَارُ قَوْمٍ وَ يُوشِكُ أَنْ تَكُونُوا كِبَارَ قَوْمٍ آخَرِينَ فَتَعَلَّمُوا الْعِلْمَ فَمَنْ لَمْ يَسْتَطِعْ مِنْكُمْ أَنْ يَحْفَظَهُ فَلْيَكْتُبْهُ وَ لْيَضَعْهُ فِي بَيْتِهِ»؛[6]شما کوچک هستید و امید است در آینده بزرگ قوم باشید. بنابراین علم را بیاموزید و کسی از شما که توانایی حفظ ندارد باید بنویسد و در خانه خود آن را نگهداری کند تا در آینده آن را بهکار گیرد.
نفقه فرزند
باید پدر احتیاجهای فرزندش را برآورده کند تا چشمش به مال مردم نباشد. نه سخت بگیرد که فرزندش در حسرت بماند و چشمش به مال دیگران باشد نه آنقدر راحت بگیرد که فرزندش خودخواه شود.
برگرفته از کتاب سبک زندگی سلوکی شرح «تذکرة المتقین آیت الله حاج شیخ محمد بهاری همدانی (ره)»
تألیف حضرت آیت الله کمیلی خراسانی (دام ظلّه)
علاقه مندان جهت خرید و مطالعه کتاب می توانند از لینک زیر اقدام نمایند:
[1]. نهج البلاغة ، ص 546.
[2]. شیخ کلینی، كافی، ج 6، ص 36.
[3] . همان، ص 35.
[4]. همان، ص 24.
[5]. همان، ص 30.
[6]. شهید ثانی، منية المريد، ص 340.
